نخل طلا ؛ رقابت فیلمسازان کهنه‌کار با جوانان جویای نام

فهرست نهایی بخش مسابقه شصت و یکمین جشنواره کن از رقابت فیلمسازان باتجربه چون کلینت ایستوود، استیون سودربرگ و فرناندو میره‌یس با کارگردانان نه‌چندان سرشناس برای دریافت جایزه مهم نخل طلا خبر می‌دهد.

خبرگزاری فرانسه اعلام کرد برگزارکنندگان جشنواره کن با اضافه کردن سه فیلم دیگر به بخش مسابقه تعداد فیلم‌های این بخش را از 19 به 22 رساندند و این خبر غافلگیرکننده را هم اعلام کردند که جایزه اصلی جشنواره امسال را رابرت دنیرو بازیگر قدیمی و مطرح سینما اعطا می‌کند.

تلفیق آثار فیلمسازان قدیمی و جدید و آثار پرزرق و برق هالیوود و فیلم‌های هنری، فرمولی است که موفقیت آن به دفعات در مورد جشنواره سینمایی معتبر کن ثابت شده است؛ جشنواره‌ای که شصت و یکمین دوره آن از 14 تا 25 مه (25 اردیبهشت تا پنج خرداد) برگزار می‌شود.

برگزارکنندگان جشنواره امسال پس از دیدن و بررسی 1792 فیلم از 96 کشور، 22 فیلم را برای رقابت در بخش مسابقه انتخاب کردند که تعداد نماینده‌های هر قاره به این شکل است: آسیا سه فیلم، اروپا هشت فیلم و آمریکای لاتین چهار فیلم. ضمن اینکه آمریکا با چهار فیلم و کانادا، ترکیه و رژیم صهیونیستی هر یک با یک فیلم در بخش مسابقه جشنواره کن حضور دارند.

این رویداد هنری سالانه و پرسر و صدا امسال نیز مانند هر سال با مهمانی‌های خصوصی، فرش قرمز و قراردادهای مختلف همراه است و انتظار می‌رود ستاره‌هایی مانند هریسن فورد، آنجلینا جولی، پنه‌لوپه کروز و وودی آلن و حتی شاید غول‌های دنیای ورزش مانند مایک تایسن و دیگو مارادونا با حضور در سواحل زیبای جنوب فرانسه زرق و برق جشنواره را بیشتر کنند.

دنیرو جدا از آنکه جایزه نخل طلایی جشنواره امسال کن را اعطا می‌کند، به عنوان ستاره فیلم کمدی "چی شد؟" به کارگردانی بری لوینسن نیز روی فرش قرمز ظاهر می‌شود، فیلمی که در آن به نقش یک تهیه‌کننده هالیوودی از دور خارج شده بازی می‌کند.

این فیلم که بروس ویلیس و شان پن نیز در آن نقش‌آفرینی کرده‌اند، روز 25 مه جشنواره امسال را به پایان می‌رساند. جشنواره کن 2008 با تریلر "کوری" به کارگردانی میره‌یس آغاز می‌شود که بیشتر با فیلم نامزد اسکار "شهر خدا" و این اواخر "باغبان وفادار" شهرت دارد.

او فیلم جدید خود را با اقتباس از رمان ژوزه ساراماگو نویسنده پرتغالی ساخته که در آن جولین مور، مارک روفالو، دنی گلاور و گائل گارسیا برنال به نقش ساکنان شهری ظاهر شده‌اند که همه ساکنان آن غیر از یک نفر به شکلی اسرارآمیز کور می‌شوند. "کوری" روز 14 مه جشنواره کن را افتتاح می‌کند و در بخش مسابقه نیز حضور دارد.

فیلم آمریکایی "دو عاشق" ساخته جیمز گری دیگر فیلمی است که در دقایق آخر به جمع رقبای جایزه نخل طلا اضافه شد. یواکین فینیکس در این فیلم نقش یک عکاس نیویورکی را دارد که بین گوئینت پالترو و وینسا شاو گیر افتاده است. "دو عاشق" اولین درام رومانتیک سازنده فیلم‌های جنایی چون "اودسا کوچک" و "شب متعلق به ماست" است.

"بچه عوضی" کلینت ایستوود تریلری است که داستان آن در سال‌های 1920 روی می‌دهد و آنجلینا جولی در آن به نقش مادری ظاهر می‌شود که از ربوده شدن فرزندش غصه‌دار است. جان مالکوویچ و ایمی رایان دیگر بازیگران این فیلم هستند که ایستوود آن را بعد از دوگانه "ایوو جیما" ساخته است.

سودربرگ که با مجموعه فیلم‌های "اوشن" برای تماشاگران جریان روز سینما نامی آشناست، با فیلم دو قسمتی و چهار ساعتی "چه" شامل دو فیلم "چریک" و "آرژانتین" به کن می‌آید که درباره زندگی و دوران قهرمان انقلابی معروف است و در آن بنیچیو دل تورو به نقش اصلی ظاهر شده است. این دو پیش از این در فیلم "قاچاق" نیز همکاری کرده بودند.

برخی فیلم‌ها هر چند در بخش مسابقه نیستند، اما خیلی‌ها از مدت‌ها پیش در انتظار نمایش آنها هستند. استیون اسپیلبرگ با "ایندیانا جونز و قلمرو جمجمه بلورین" در بخش خارج از مسابقه حضور دارد که چهارمین فیلم مجموعه موفق با بازی هریسن فورد در نقش یک ماجراجوی باستانشناس است و شروع آن به سال 1981 و "مهاجمان صندوقچه گمشده" بازمی‌گردد.

وودی آلن نیز که یکی از فیلمسازان محبوب جشنواره کن است، فیلم "ویکی کریستینا بارسلونا" را با خود می‌آورد که داستان آن در اسپانیا روی می‌دهد. فیلم آلن نیز در بخش خارج از مسابقه پخش می‌شود و حضور ستاره‌های آن شامل پنه‌لوپه کروز، اسکارلت جوهانسن و خاویر باردم روی فرش قرمز دور از ذهن نیست.

انیمیشن کمدی / ماجرایی "کنگ فو پاندا" دریم ورکس نیز در بخش خارج از مسابقه پخش می‌شود که در آن صداپیشه‌هایی نامدار چون جک بلک، آنجلینا جولی، لوسی لیو و داستین هافمن حضور دارند. وسترن "خوب، بد، عجیب" کیم جی ـ وون دیگر فیلم بخش خارج از مسابقه است.

از فیلم‌های مستند مطرح جشنواره کن امسال که در بخش خارج از مسابقه به نمایش در‌می‌آیند می‌توان به فیلم امیر کوشتوریتسا درباره مارادونا، فیلم زندگینامه‌ای "تایسن" ساخته جیمز توباک و مستند "رومن پولانسکی: تحت تعقیب و دلخواه" ساخته ماریانا زنوویچ اشاره کرد.

کارنامه سعید اسدی -- نگاه نوستالژیک به عشق !

در مجموعه آثار این فیلمساز می‌توان نوعی توجه به مسائل اجتماعی روز و دغدغه‌های جوانانه را به گونه‌ای مستقیم و در سطح مورد توجه قرار داد که حضور بازیگران چهره هم مکمل این وجه شده است. هر چند می‌توان رویکرد به سلیقه مقطعی مخاطب را نیز در کارنامه وی پی گرفت که توجه به کمدی و طنز یکی از نشانه‌های آن است.

میهمان

"سراب" با فیلمنامه‌ای مشترک با مجتبی متولی و کارگردانی مشترک اسدی با حمید تمجیدی در سال 65 ساخته شد. فیلمی با حضور بازیگرانی چون پرویز پورحسینی، محبوبه بیات و جمشید مشایخی درباره مصائب مهاجرت به تهران که مجموعه‌ای فشرده از مصائب را در زمانی کوتاه برای خانواده شکل می‌دهد.

"عشق گمشده" با فیلمنامه اسدی محصول سال 75 است. همایون ارشادی، فریماه فرجامی، اکبر عبدی و جهانگیر الماسی از جمله بازیگران این فیلم هستند که داستانی آشنا از بازگشت به وطن است. بازگشت یک پزشک پس از 22 سال به وطن برای سرکشی به خاطرات و عشق گذشته که او را درگیر ماجراهایی ناخواسته می‌کند.

اسدی در طراحی قصه با توجه به معضلات اجتماعی گوشه چشمی دارد به اعتیاد، قاچاق مواد مخدر، زندان، خودکشی، عشق جوانی، دروغ، خیانت، سوء‌تفاهم و البته ترک وطن که در دقیقه نود با انصراف شخصیت اصلی از رفتن، صحنه‌ای آشنا و دراماتیک را در فرودگاه به تصویر می‌کشد که عاشقان دیروز و ناکامان امروز بالاخره به هم می‌رسند.

"سیب سرخ حوا" با فیلمنامه‌ای از محمدهادی کریمی در سال 77 ساخته شد. حضور ستارگانی چون نیکی کریمی و امین حیایی که امروز هم چهره هستند و عامل فروش فیلم‌ها، در کنار بازیگرانی چون محمود پاک نیت، عزت‌الله مهرآوران، فریبا متخصص و ... ترکیبی متناسب برای توجه به گیشه در کنار نگاهی حرفه‌ای به بازیگری را به همراه داشت.

"آواز قو" با فیلمنامه پیمان معادی محصول سال 79 است. فیلمی که توانست در زمان خود بدل به بیانیه‌ای مستقیم و انتقادی شود که البته تضمین‌کننده ماندگاری سینمای ایران نشد. حضور جمشید هاشمپور و بهرام رادان در این فیلم از نقاط قوت آن است که توانست نگاههای بیشتر را متوجه خود کند. ضمن اینکه رادان هنگام بازی در فیلم هنوز در جایگاه خاص فعلی نبود ولی توانست از حضور بازیگران جوان و تازه‌کار به نوعی دفاع کند.

در این سال‌ها نشان دادن صحنه‌ای در کلانتری که مأموران دختر و پسری جوان را دستگیر کرده‌اند و مسائل برآمده از آن به نوعی جزئی از سرقفلی فیلم‌های سینمایی و از جلوه‌های انتقادی و صریح به شمار می‌رفت که البته نگاه ابزاری به آن کاربرد اصلی‌اش را تحت تأثیر قرار داد. "آواز قو" با انتقادهایی صریح به مسائل موجود در شرایط آن زمان جامعه، پایانی تلخ را برای قهرمانان خود رقم ‌زد که از این وجه می‌توان گفت به مخاطب خود باج نمی‌داد.

معادی فیلمنامه‌نویس که با این فیلم کارش مورد توجه ویژه قرار گرفت توانست موفقیت ابتدایی خود را با نگارش فیلمنامه آثاری جوان‌پسند چون "عطش" و فیلمنامه اپیزودیک "کافه ستاره" ادامه و به نوعی این توفیق ابتدایی را در کارنامه خود بسط دهد. او همچنین به کارگردانی فیلم کوتاه روی آورد و با فیلم "ماتیک"‌ در جشنواره فیلم کوتاه تهران در سال 86 حضور پیدا کرد.

"میهمان" با فیلمنامه حسن انصاریان سال 85 ساخته شد و اسفند همان سال به عنوان اکران نوروزی روانه سینماها شد. فیلم به تقابل فرهنگ شرق و غرب می‌پرداخت و داستان یک دختر آمریکایی بود که پس از ورود به ایران با جوانی آشنا و این آشنایی موجب حوادث و اتفاقاتی می‌شود. این فیلم دومین همکاری مشترک موسسه سینمایی پویا فیلم و اسدی پس از "آواز قو" بود.

 

"فرود در غربت" با فیلمنامه اسدی و جیمز کرنس محصول سال 86 است. فیلم داستان پدری است که متوجه می‌شود فرزندی از یک ازدواج ناخواسته داشته و برای نجات جان او گروگانگیری می‌کند. جمشید هاشمپور، پژمان بازغی، نازنین فراهانی، ناصر آقایی و مهرداد فلاحتگر بازیگران فیلم هستند که به دلیل نداشتن مجوز اداره کل ارزشیابی و نظارت معاونت سینمایی از اکران عمومی بازماند.

"تلافی" با فیلمنامه عباس شیرمحمدی نیز سال 86 ساخته شد و بازیگرانی چون حمید گودرزی، نیوشا ضیغمی، سیروس گرجستانی، مهدی امینی‌خواه، کیانوش گرامی، محمد شیری، احمد پورمخبر و .. در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. "تلافی" روایتگر داستان زوجی جوان است که به اسراری جدید درباره یکدیگر پی می‌برند و در پی تلافی برمی‌آیند.

سایر عوامل این فیلم عبارتند از کاوه ایمانی تدوینگر، مهری شیرازی طراح چهره پردازی، نازی پرتوزاده طراح صحنه و لباس، آرش برومند صدابردار، داود و حمید رسولیان طراح جلوه های ویژه، ابوالقاسم یزدی و بهنام شهیدی مجری طرح و سرمایه‌گذار و یدالله شهیدی تهیه‌کننده. این فیلم به عنوان اکران دوم بهار از چهارشنبه 11 اردیبهشت در گروه سینمایی استقلال اکران می‌شود.