واروژ
كريم مسيحي معتقد است: در شرايطي هستيم كه خيلي بهروز نيست. وضعيت
امروزمان هم با يك سال قبل يا بعد خيلي متفاوت نيست. حداقل در فضاي سينما
كه اينگونه بوده است. البته اين مساله مربوط به دورهاي خاص هم نميشود و
در كل ميتوان گفت كه يكسري سياستهاي كلي وجود دارد كه مديران مختلف هم
همانها را دنبال ميكنند و اين كليات در دولتهاي مختلف تفاوت چنداني
ندارند.
سهشنبه هفتم مهرماه، واروژ كريممسيحي كارگردان فيلم سينمايي
«ترديد» و جمشيد ارجمند منتقد سينما در فرهنگسراي رسانه و در حضور جمعي از
خبرنگاران به نقد اين فيلم و پاسخگويي به سوالات حاضران پرداختند.
كريم
مسيحي، در ابتداي اين نشست عنوان كرد: اوايل دهه 70 طرحي بر گرفته از هملت
نوشتم، چراكه بر اين باور بودم كه اين داستان از مواردي است كه پتانسيل
فيلم شدن دارد، اما اين طرح بيش از 15 سال به نتيجه نرسيد تا اينكه دو
سال پيش و به صورت خيلي اتفاقي در فارابي ساخت آن مورد تائيد قرار گرفت.
او
در ادامه به مساله اقتباس اشاره كرد و گفت: فكر ميكنم كه در زمينه ادبيات
ايران يا جهان كاري نكردهايم. «هملت» يكي از داستانهايي بود كه به نظر
بنده، جاي كار داشت. اين اثر ادبي قصهاي جذاب و ابعادي گوناگون داشت و
همين موارد مرا به اين فكر واداشت كه فيلمي از آن بسازم. البته پرداخت به
كل اين داستان غيرممكن است و يا حداقل در توان من نيست اما به هرحال
ميتوان به برخي لايههاي آن را مورد بررسي قرار دارد.
اين
كارگردان در پاسخ به پرسشي مبني بر پايانبندي «ترديد» هم عنوان كرد: از
قسمتي به بعد، يعني از جايي كه قهرمان داستان ما متوجه شباهت زندگياش با
هملت ميشود، اين اثر با هملت متفاوت ميشود؛ چراكه قهرمان آن اثر هيچگاه
نميدانست كه چه فرجامي در انتظارش است، اما قهرمان «ترديد» اين نكته را
ميداند. بنابراين هنگامي كه فرد اين مساله را ميداند قطعا براي جلوگيري
از آن كار ميكند و به همين دليل مابه طور كاملا عمدي پايانبندي اين فيلم
را به اين شكل در نظر گرفتيم.
كريم مسيحي در بخش ديگري از اين نشست
هم به مدت زمان «ترديد» اشاره و عنوان كرد: در ساخت اين فيلم با
نمايشنامهاي مواجه بوديم كه ساخت آن چهار ساعت زمان لازم داشت اما من
ميبايست اين اثر را حداكثر در 120 دقيقه به تصوير ميكشيدم و حتي برايم
اين امكان نبود كه آن را در 130 دقيقه بسازم و همين مساله مشكلات متعددي
ايجاد ميكرد.
او ادامه داد: من تمام سعي خود را كردهام تا فيلم
در تايم و زمان مناسبي ارايه شود، در جشنواره فجر هم اگر اين فيلم با
تايمي بالاتر به نمايش درآمد براي اين بود كه ما فرصت نداشتيم كه نسخه
كوتاهتري آماده كنيم و تهيهكننده اصرار داشت كه اين فيلم در فجر به نمايش
درآيد.
او افزود: برخي كارگردانان خارجي اين نمايشنامه را در مدت
زمان چهار ساعته جلوي دوربين بردهاند و هيچ مسئلهاي هم پيش نيامده،اما
بنده اينجا براي همين 120 دقيقه هم با مشكل مواجهم و سينمادارها غر
ميزنند.
كريم مسيحي در پاسخ به پرسشي مبني بر فاصله زياد دو فيلمش
هم گفت: من هم نميخواهم كه آثارم با فاصله ساخته شوند اما به هرحال فاصله
ميافتد. بنده از اوايل دهه 70 در پي ساخت «ترديد» بودم اما ميسر نميشد.
در طول اين 18 سال هم دورهاي به مونتاژ و يا ساخت مستند و ... پرداختم و
نميتوان گفت كه در سينما كار نكردهام اما در تمام اين مدت در پي ساخت
همين اثر بودم. گاه به بنده تهمت ايدهآليست بودن ميزنند اما واقعيت آن
است كه پايينتر از يك حد خاص نميتوانم فيلم بسازم و بايد شرايط ساخت
همين اثر برايم مهيا ميشد.
او در پاسخ به اينكه آيا فضاي جامعه و
نوع مديريتها هم در اين وقفه چندساله نقش داشته است، گفت: به هرحال همه
موارد با هم در ارتباطند. بنده 18 سال كار نكردهام و اين يك عمر است. اگر
دوسال ديگر هم منتظر ميماندم بازنشسته بيكاري ميشدم.كريم مسيحي در بخش
ديگري از اين نشست هم از اشتغالش به يك طرح جديد خبر داد و اظهار
اميدواريم كرد كه تا پايان سال بتواند ساخت آن را آغاز كند.
كارگردان
«ترديد» در پاسخ به پرسشي مبني بر وضعيت مديريت فرهنگي هم عنوان كرد: در
شرايطي هستيم كه خيلي بهروز نيست. وضعيت امروزمان هم با يك سال قبل يا
بعد خيلي متفاوت نيست. حداقل در فضاي سينما كه اينگونه بوده است. البته
اين مسئله مربوط به دورهاي خاص هم نميشود و حتي در دورههاي قبلي هم
طرحهاي بنده رد ميشدند. در كل ميتوان گفت كه يكسري سياستهاي كلي وجود
دارد كه مديران مختلف هم همانها را دنبال ميكنند و اين كليات در
دولتهاي مختلف تفاوت چنداني ندارند.
او، در پاسخ به پرسشي ديگري
كه آيا طي اين سالها او نيز با مشكل ردشدن طرح مواجه بوده يا خير، پاسخ
مثبت داد و افزود: بله، جلوي ساخت چندين طرح من گرفته شد و اين مشكلي است
كه همه با آن مواجهند. البته با اين حال، طرح «ترديد» پس از سالها، مورد
تأييد قرار گرفت اما هنگامي كه با ساخت آن موافقت شد هيچگونه اصلاحيه يا
مميزياي برايش اعلام نشد.
در ادامه اين نشست يكي از حاضران به بحث
بازسازي يك سينما در فيلم «ترديد» اشاره كرد و از كريم مسيحي پرسيد كه آيا
شما در آثارتان سعي داريد كه سينمايي ويران را مورد بازسازي قرار دهيد كه
كريم مسيحي در پاسخ به او گفت: مگر من چنين چيزي را بلدم؟ من سعي ميكنم
فيلم بسازم، حال اين كار ساختن سينما است يا خراب كردن آن را من نميدانم
و در اينباره مخاطب است كه تصميم ميگيرد.
اين كارگردان درباره
اشتغالش به فعاليت تلويزيوني هم عنوان كرد: فكر نميكنم كه براي چنين كاري
عمرم قد بدهد. من كه براي ساخت يك سينمايي 100 دقيقهاي سالها زمان
ميگذارم اگر قرار باشد 50 ساعت سريال بسازم، مدتها زمان نياز دارم البته
در زمينه تدوين سريالها كارهايي انجام دادهام و متأسفانه به طور كامل
شغل اصليام در سينما شده است تدوين.
او در پاسخ به اينكه مخاطب
اصلي «ترديد» چه كساني هستند، گفت: من فيلم را براي بيننده ميسازم و
برايم فرقي ندارد كه اين بيننده از كدام طبقه باشد. هركس به نسبت شعوري كه
دارد با آثار ارتباط برقرار ميكند و در اين ميان اولين كسي كه بايد از
فيلم خوشش بيايد خود من هستم. اگر در آثارم احساس كنم كه به خودم دروغ
نگفتهام، پس به مخاطبم هم دروغ نميگويم. در كل فكر نميكنم كه بتوانيم
مخاطبان را دستهبندي كنيم و بگوييم فقط براي طبقهاي خاص فيلم بسازيم،
چراكه اينكار واقعا عبث به نظر ميرسد.
كريم مسيحي در پاسخ به
نكتهاي كه اين اثر را براي مخاطب عام تا حدي ثقيل دانسته بود و بهتر
ميدانست كه كارگردان تا حدي خود را به سليقه مخاطب نزديك كند، گفت: اين
همان چيزي است كه 20 يا 30 سال است از آن فرار ميكنم. من كار فرهنگي
ميكنم و از مريخ هم نيامدهام. من هم بچه همين جا هستم و نيمچه سوادي هم
دارم و فكر ميكنم بايد براساس همين سطح فيلم بسازم. من هيچوقت سطح خودم
را پايين نميآورم تا يك مخاطب عام تر هم بيايد و فيلم مرا ببيند.
او
ادامه داد: به محض اينكه بخواهم به اين فكر كنم كه مخاطب چه ميخواهد
ديگر خودم نخواهم بودم من سعي ميكنم كه به خودم دروغ نگويم و به تماشاچي
هم دروغ نخواهم گفت و اگر هم 17 سال فيلم نميسازم بخشي از آن ريشه در
چنين مسايلي دارد چراكه نميتوانم و نميخواهم كه اينگونه فيلم بسازم. من
فكر ميكنم كه بايد بيننده ما كمي خود را بالاتر بكشد، چراكه من كه بالاي
سقف نيستم كه سطحي خيلي بالا را به تصوير كشيده باشم.
در پايان اين
نشست و در پاسخ به پرسشي مبني بر تأثيرات وقفه پيشآمده در ساخت «ترديد»،
كريم مسيحي عنوان كرد: هرگاه كه اثري متوقف شود و پس از مدتي از سرگرفته
شود، ديگر به هيچ عنوان اثر قبلي نخواهد بود. وقفه پيشآمده در ساخت
«ترديد» باعث شد كه ما فصل را از دست بدهيم و چهره برخي بازيگران هم به
خاطر مشغول شدن در پروژههاي ديگر با تغيير مواجه شد. ما ناچار شديم كه
اين فيلم را در تابستان بسازيم، اما قرار بود كه فيلم در پاييز ساخته شود،
اما اگر ميخواستيم دست نگه داريم ممكن بود كه ديگر هيچگاه نتوانيم كار
كنيم. حتي برخي از افراد هم به دليل همين وقفهها از همكاري با ما
بازماندند كه قطعا همين مورد هم به كار لطمه ميزند.
جمشيد ارجمند،
منتقد و مجري اين نشست هم در صحبتي كوتاه، هر دو اثر ساخته شده توسط كريم
مسيحي را آثاري در خور ستايش دانست كه هريك به نحوي جامعه هنري و سينمايي
را تكان دادهاند.
عليرضا شجاع نوري و مينو فرشچي از ديگر مدعوين اين جلسه بودند كه در اين نشست حضور نداشتند.
منبع :
ایسنا
+ نوشته شده توسط پویان در شنبه یازدهم مهر 1388 و ساعت
2:7 PM |